Weekmenu's op maat!

Weekmenu's op maat!

Wat is je doelstelling?

De 7 grootste fabels over suikers

Gezondheid

Minder suiker eten is een belangrijke stap om een gezonder eetpatroon op te bouwen. Want ja, suiker zit tegenwoordig in ontzettend veel producten die je in de supermarkt koopt. En ja, dat is ongezond. Je komt er bijvoorbeeld sneller van aan en loopt meer risico om diabetes type 2 te ontwikkelen. Maar voor een ingrediënt waar zo veel over geschreven wordt, bestaan er nog een hoop misverstanden over suiker. En daardoor pakken mensen het minderen met suiker soms helemaal verkeerd aan! Wil je dat voorkomen, dan zijn de onderstaande zeven fabels over suiker hopelijk een goed begin.

1. Alle suikers zijn ongezond

Er wordt vaak erg zwart-wit gedacht over voeding. Iets is gezond óf het is ongezond – een tussenweg lijkt er niet te zijn. En suikers worden tegenwoordig duidelijk op de ongezonde hoop gegooid.

Dat betekent echter niet dat je alle suikers altijd moet vermijden. Een duidelijke uitzondering is bijvoorbeeld fruit. Daar zit fructose in, fruitsuiker dus. Toch is het nog steeds verstandig om dagelijks wat fruit te eten! De reden is er in fruit ook andere gezonde stoffen zitten, die de schadelijke effecten voor een groot deel teniet doen.

Hetzelfde geldt voor sommige andere suikers, zoals lactose in melk – ja, dat is ook suiker. Je hoeft dus niet fanatiek alle producten te bannen waar van nature suiker in zit. Het is vooral belangrijk dat je uitkijkt met toegevoegde suikers en producten waar heel geconcentreerde suiker in zit.

2. Natuurlijke suikers zijn gezonder

Aha, denken veel mensen dan. Dus natuurlijke suikers mogen wel? Dan is het dus geen probleem om naar hartenlust honing, fruitsiroop en ahornsiroop te gebruiken om mijn eten wat zoeter te maken. Dat is immers allemaal natuurlijk, nietwaar?

Het fabeltje dat dit soort ‘natuurlijke’ zoetmiddelen beter zijn dan bijvoorbeeld kristalsuiker en rietsuiker is hardnekkig. Het idee zou zijn dat honing en ahornsiroop meer voedingsstoffen bevatten dan ‘bewerkte suikers’, en daarom beter zijn. Maar dat verschil in nutriënten is maar heel klein, en verder heeft honing precies hetzelfde effect op je lichaam als andere suikers. Het is dus niet per se gezonder, en zeker niet geschikt om in grote hoeveelheden te eten!

Dit geldt voor praktisch alle soorten ‘natuurlijke suikers’ die vaak als een gezond product genoemd worden. Honing, ahornsiroop, dadelsiroop en andere fruitstropen, vruchtensap… Allemaal bestaan ze vrijwel volledig uit suiker, zonder dat ze andere voedingsstoffen bevatten die de werking van de suikers wat intomen.

De enige uitzondering hierop is (gedroogd) fruit. Omdat fruit erg rijk is aan vezels, worden de suikers die hierin zitten langzamer door je lichaam opgenomen. Dat maakt ze gezonder. Als je dus iets zoets wilt maken, is bijvoorbeeld dadel, geprakte banaan of gedroogde abrikoos je beste optie.

3. Je moet suiker 100% vermijden

Klinkt dat allemaal wel heel heftig? Dan kunnen we je gelukkig een beetje geruststellen: nee, je hoeft suiker ook niet volledig te vermijden. In tegenstelling tot wel eens beweerd wordt, krijg je echt niet spontaan overgewicht als je af en toe eens wat honing door je kwark doet of een plak cake eet.

Het is vooral belangrijk dat je het grootste deel van de tijd niet te veel suiker eet. Dat wil zeggen dat het niet standaard in je hoofdmaaltijden zit, of dat je niet iedere dag een groot stuk chocola eet. Wil je vanuit die gezonde basis af en toe eens zondigen, dan is dat geen probleem.

Om dat voor elkaar te krijgen, is het echter wel van groot belang dat je precies weet waar je suiker mee binnenkrijgt! Veel mensen eten namelijk te veel suiker omdat ze het simpelweg niet doorhebben. Op die manier kun je niet echt minderen, laat staan bewust zondigen…

Een belangrijke manier om je inname van suiker in de gaten te houden, is door zo veel mogelijk zelf te koken. Hoe meer verse ingrediënten je gebruikt, hoe beter je weet of er ergens suiker in je eten zit. Gebruik je producten die wel kant-en-klaar zijn, zoals sauzen, of brood? Zorg dan dat je goed de etiketten leest, en maak bewust de keuze of je ze wilt gebruiken wanneer er suiker in zit!

4. Suiker zit alleen in zoete producten

En dat brengt ons bij het volgende punt. Veel mensen checken alleen de etiketten van zoete producten om te kijken hoe het met de suikers zit. Van yoghurt met een smaakje of koekjes is het immers te verwachten dat die erin zitten. Bij hartige producten worden de etiketten dan vaak overgeslagen, want waarom zou je suiker in chips gooien?

Je raadt het al: dat is een vergissing. Suiker zit echt óveral in. Brood, tomatensaus, pizza’s, groenten in blik, dressings… Het wordt namelijk niet alleen als zoetstof gebruikt, maar ook als een manier om de houdbaarheid van producten te verhogen. Daarnaast kan suiker de mindere smaak van goedkope ingrediënten maskeren. Ook dat is vaak dus een reden om het toe te voegen.

Van de meeste van deze producten zijn er gelukkig ook wel varianten te vinden zonder suiker. Maar als je gewoon de goedkoopste optie uit het schap trekt, is de kans groot dat de fabrikant er voor de smaak of houdbaarheid suiker aan toegevoegd heeft!

5. Light producten bevatten minder suiker

Nog zo’n categorie waarbij het belangrijk is om heel goed naar het etiket te kijken: light producten. Weinig mensen weten precies wat dat label betekent. Daarom is het makkelijk om aan te nemen dat in bijvoorbeeld light koekjes minder suiker zit.

Dat hoeft echter niet altijd het geval te zijn! Producten mogen het label light gebruiken als ze ofwel 30% minder vet bevatten, ofwel 30% minder suiker bevatten, ofwel 30% minder calorieën leveren. Maar let op: ze hoeven dus maar aan één van die drie eisen te voldoen. En dat levert natuurlijk valkuilen op.

Kijk bijvoorbeeld naar light chips. Die heten light omdat er veel minder vet in zit. Het probleem is echter dat chips zonder vet een stuk minder lekker smaken. Dus wat doet de fabrikant om dat op te lossen? Precies, hij voegt er meer suiker aan toe. Met als gevolg dat light chips juist méér suiker bevatten dan normale chips.

Light varianten kunnen soms een optie zijn, bijvoorbeeld bij jam of zoete yoghurt waar minder suiker in zit. Maar let altijd heel goed op wanneer je ze koopt! In het overgrote deel van de gevallen worden producten er niet gezonder op als ze light zijn.

6. Suiker staat duidelijk bij de ingrediënten

Om al dit soort problemen te voorkomen, blijft het dus altijd heel belangrijk om het etiket te bekijken als je iets koopt. Daar wacht je echter nog een valkuil! Veel mensen nemen aan dat suiker altijd duidelijk bij aangegeven staat. Dus als ze het woordje ‘suiker’ niet zien staan, nemen ze aan dat het prima is.

Helaas, dat is buiten de trucjes van de voedingsindustrie gerekend. Er zijn namelijk nog heel wat andere namen waarmee suiker op het etiket aangegeven kan worden. Alles dat eindigt op -siroop, bijvoorbeeld – zie punt 2 over de natuurlijke suikers. Daarnaast zijn namen die op -ose eindigen, zoals glucose en fructose, ook altijd suiker.

Wil je weten hoeveel suiker er in je eten zit? Kijk dan niet bij de ingrediënten, maar bij de voedingswaarden. Daar zie je onder andere “koolhydraten, waarvan suikers” staan. Het getalletje daarachter geeft je het totale suikergehalte van een product.

Bij voeding die van nature suikers bevat, zoals fruit en sommige soorten groente, kan dat enigszins misleidend zijn. Maar bij de meeste bewerkte producten geldt dat de optie met zo min mogelijk suikers vaak ook de optie met de minste toegevoegde suikers is.

In het begin zul je mogelijk even bezig zijn met lezen en vergelijken in de supermarkt. Maar geen zorgen: op een gegeven moment weet je van al je favoriete producten welke optie het gezondste is. Dan hoef je er niet langer over na te denken. Het is dus tijd die je maar eenmalig hoeft te investeren!

7. Je kunt verslaafd zijn aan suiker

Dan nog een laatste fabel die tegenwoordig vaak wordt aangehaald om te laten zien hoe slecht suiker wel niet voor je is. Er wordt vaak gezegd dat mensen verslaafd raken aan suiker, en dat het daarom zo moeilijk is om minder suiker te eten. Dat is echter niet helemaal accuraat.

Een verslaving ontstaat als een substantie veranderingen aanbrengt in je brein waardoor je fysiek niet meer goed kunt functioneren. Dat is bijvoorbeeld wat alcohol, tabak en andere drugs doen. Vandaar ook de ontwenningsverschijnselen die optreden wanneer je met een verslavend middel probeert te stoppen.

Suiker heeft niet zo’n effect op je brein. Dat wil niet zeggen dat het helemaal ‘onschadelijk’ is. Het kan wel degelijk een soort vicieuze cirkel veroorzaken, bijvoorbeeld omdat suikerpieken vaak gevolgd worden door dalen. Die dalen zorgen voor meer trek in zoet, en dus voor een volgende suikerpiek.

Bovendien activeert suiker het beloningscentrum in je brein. Dat kan voor een licht verslavend effect zorgen. Maar let op: dat beloningscentrum wordt ook geactiveerd door sport, seks, ander lekker eten, mooie muziek en andere fijne ervaringen. Suiker is in dit opzicht dus niet verslavender dan een dagelijks rondje hardlopen.

Waarom is het dan toch zo moeilijk om minder suiker te gaan eten? Deels komt het doordat mensen gewoon heel slecht zijn in het veranderen van hun gewoontes. Daarnaast worden we vaak de hele dag omgeven door ongezonde snacks en eten met suiker – in de supermarkt, maar ook in de kantine of zelfs in onze eigen keuken. Dat maakt de verleiding wel erg groot.

Maar dat betekent allemaal niet dat suiker ook echt een verslaving is. En goed nieuws: dat betekent ook dat het mogelijk is om er minder van te eten!

Kook meer zelf!

De belangrijkste stap die je kunt zetten om minder suiker te eten, is om zo veel mogelijk eten zelf te bereiden. Aan verse groenten, granen en eiwitten zijn immers zeker geen zoetstoffen toegevoegd. Zo hou je zelf de controle over de hoeveelheid suiker die je op je bord legt. Een extra voordeel is dat het ook nog eens een stuk goedkoper is.

En geen zorgen: dagelijks zelf koken is echt niet zo moeilijk op het lijkt. In onze recepten database vind je bijvoorbeeld talloze recepten die binnen 10 of 20 minuten op tafel staan. Zo werk je aan een gezonder eetpatroon waarbinnen je prima af en toe met wat suiker kunt zondigen!