Weekmenu's op maat!

Weekmenu's op maat!

Wat is je doelstelling?

Is alcohol slecht voor je of valt het mee?

Is het gezond?

We drinken allemaal wel eens een wijntje bij het eten of een biertje bij het terras. Dat geldt vaak ook voor mensen die proberen gezonder te eten of af te vallen. Suiker wordt angstvallig gemeden, maar af en toe een lekker drankje – dat kan geen kwaad toch? Helaas is dat niet helemaal het geval. Alcohol is zo normaal in onze samenleving dat we vergeten dat het wel degelijk grote gevolgen kan hebben… In onze blog van vandaag daarom de vraag: is alle alcohol slecht voor je, of kan af en toe een glaasje prima?

Wat is alcohol?

Alcohol – ook wel ethanol genoemd – is een kleurloze stof die ontstaat wanneer granen of vruchten gaan gisten. Bij dat gistproces komen er twee stoffen vrij: alcohol en koolzuurgas. Dat tweede zorgt voor de belletjes die in bijvoorbeeld bier en champagne zitten.

Veel mensen realiseren zich niet dat alcohol energie levert aan het lichaam, net als eiwitten, koolhydraten en vetten. Iedere gram alcohol levert 7 kcal. Ter vergelijking: bij eiwitten en koolhydraten is dat 4 kcal, bij vetten 9 kcal.

Een glas bier bevat gemiddeld zo’n 10 gram alcohol, dus daarmee krijg je al 70 kcal binnen. Daarnaast bevat de meeste drank ook nog suikers die energie leveren. Sommige cocktails zijn daarnaast rijk aan vet, zodat ze nog calorierijker worden.

Wat doet alcohol met je lichaam?

Maar alcohol heeft meer effecten op je lichaam dan alleen de calorieën die het levert. Hoe komt dat precies?

Wanneer je drinkt, wordt alcohol via je maagwand opgenomen. Dat komt doordat deze stof niet verteerd hoeft te worden. Hij kan dus direct aan je bloed worden doorgegeven. Hoe leger je maag is, hoe sneller dat gaat; als je recent iets gegeten hebt, kan dat voedsel de opname van de alcohol vertragen.

Via je maagwand komt de alcohol in je bloed terecht. Dat verspreidt de stof vervolgens door je hele lichaam, inclusief je brein. De alcohol vermindert het functioneren van je brein – de gevolgen zullen we hieronder bespreken. Ook sommige andere organen kunnen minder goed hun werk doen als je gedronken hebt.

Uiteindelijk wordt de alcohol – nog steeds door je bloed – naar je lever gebracht. Daar wordt het weer afgebroken. Dat kost je lever best even tijd. Per tien gram alcohol heb je ongeveer anderhalf uur afbraaktijd nodig. Gemiddeld betekent dat dat ieder glas drank ongeveer anderhalf uur kost.

Gevolgen van alcohol

Nu weet je ongetwijfeld dat alcohol niet de gezondste keuze is. Maar hoe groot is dat probleem precies? Kan alcohol ook wel eens gezond zijn, of is alle alcohol slecht?

Laten we eerst even kijken wat precies de nadelen zijn als je drinkt. We noemen hieronder de gevolgen van een ‘normale’ alcoholconsumptie, dus wat er gebeurt als je één of een paar glazen drinkt:

  • Verstoorde spijsvertering. Zoals gezegd kost het je lichaam best wat moeite om alcohol af te breken. Dat betekent dat er veel energie naar je lever moet die je anders aan routinetaken zou hebben besteed. Je spijsvertering is één van de zaken die op een laag pitje wordt gezet als je drinkt. Je vetverbranding kan daardoor met maar liefst 70% vertragen.
  • Minder vitamines en mineralen. Ook de opname van voedingsstoffen komt in het gedrang wanneer je lichaam bezig is met het verwerken van alcohol. Zeker als je regelmatig drinkt, kan dat tot tekorten aan allerlei vitamines en mineralen leiden.
  • Meer honger. Als je drinkt, is je lichaam minder gevoelig voor leptine, het hormoon dat voor een verzadigd gevoel zorgt. Ghreline, dat honger veroorzaakt, wordt juist gestimuleerd. Het gevolg is dat je al snel meer trek krijgt, vooral in hartige en vette snacks.
  • Meer stresshormoon. Alcohol is technisch gezien een gif, en je lichaam reageert dus alsof het vergiftigd is. Dat betekent ook meer cortisol, het zogenaamde stresshormoon. Cortisol breekt je spieren af, zorgt voor meer stress en verslechtert je nachtrust. Ook kun je minder goed spieren opbouwen of herstellen met meer cortisol.
  • Dehydratatie. Alcohol onttrekt vocht aan je lichaam. Dat leidt niet alleen tot de welbekende kater de volgende ochtend. Het kan ook voor vermoeidheid en sufheid zorgen. En veel mensen die minder gaan drinken, merken ook op dat hun huid er gezonder en minder droog uitziet.

Let wel: dit zijn de gevolgen van een ‘sociaal acceptabele’ hoeveelheid alcohol. Drink je erg veel – dus genoeg om dronken te worden of zelfs knock-out te gaan? Dan heb je een zogenaamde alcoholvergiftiging. Je brein kan dan ook basistaken niet meer uitvoeren, zoals het aansturen van het zenuwstelsel of de ademhaling. Je kunt daardoor zelfs overlijden aan een alcoholvergiftiging.

Alcohol op de langer termijn

Bovenstaande gevolgen gelden op de korte termijn nadat je alcohol gedronken hebt. Maar ook op de lange termijn kan alcoholconsumptie – zelfs je heel gematigd drinkt – al snel vervelende gevolgen hebben. De belangrijkste:

  • Hogere kans op borstkanker. Drink je als volwassen vrouw één glas alcohol per dag? Dan gaat de kans op borstkanker al merkbaar omhoog. Als je meer drinkt, wordt die kans groter. Bij jongere vrouwen gaat het ook sneller.
  • Hogere kans op een beroerte. Wie 1,5 glas alcohol per dag drinkt, loopt een stuk meer risico om een beroerte te krijgen.
  • Meer kans op vormen van kanker. Bij twee glazen alcohol per dag laat onderzoek zien dat je meer kans loopt op verschillende vormen van kanker. Het gaat met name om tumoren in de mond- en keelholte, slokdarm, longen en darmen.
  • Leverschade. Wie met regelmaat drinkt, loopt meer kans op allerlei leveraandoeningen. Het is nog niet helemaal duidelijk bij welke hoeveelheden alcohol deze kans significant omhoog gaat, maar je hoeft zeker geen alcoholist te zijn om leverproblemen te krijgen!

Word je dik van alcohol?

Een laatste langetermijngevolg van drank dat vaak genoemd wordt,  is dat je er dik van zou worden. Dat is niet helemaal accuraat, maar ook niet helemaal onwaar.

Nee, als je drinkt word je niet ‘vanzelf’ te zwaar. Als je onder je caloriebehoefte blijft, ondanks de alcohol, zul je niet aankomen. Het is dus in principe mogelijk om op gewicht te blijven en wel af en toe te drinken.

Maar… dat wil niet zeggen dat het makkelijk is. Alcohol maakt het je namelijk wel moeilijk om onder je caloriebehoefte te blijven! Ga maar na:

  • Je spijsvertering vertraagt. Daardoor verbrand je minder calorieën en gaat je caloriebehoefte dus omlaag.
  • Je krijgt meer trek. Je eet dus makkelijk meer – vooral vette, calorierijke producten.
  • Je zelfbeheersing gaat achteruit. Daardoor is de kans klein dat je je aan je dieet houdt als je honger hebt.
  • Je maakt meer cortisol aan. Eén van de gevolgen van cortisol is dat je meer buikvet vasthoudt.
  • Je slaapt slecht en bent moe. De volgende dag zul je dus ook minder motivatie hebben om gezond te eten en/of te sporten.
  • Er zitten meer calorieën in alcohol dan je denkt.

Natuurlijk, als je af en toe wat drinkt op een terrasje hoeft dat geen ramp te zijn voor je gewicht. Maar even een kleine rekensom:

Een flesje bier levert ca. 150 kcal. Bij cocktails is dat meer, rond de 300-400 kcal. Stel je gaat een gezellige avond uit met vrienden, je drinkt drie biertjes en een paar cocktails. Dan heb je voor je het weet 1500 kcal uit alleen drank binnen – we laten de bitterballen nog buiten beschouwing.

Als je op dieet bent, kan dat zo de helft van je voortgang die week teniet doen. En zelfs als je niet op dieet bent kunnen de calorieën snel op gaan tellen. Ook als je twee keer per maand zo’n avondje losgaat, zijn dat over een jaar zo’n 35.000 kcal. Dat is genoeg om vijf kilo aan te komen.

Kortom: is alcohol een dikmaker? Niet noodzakelijk – maar als je niet uitkijkt kom je er wel heel makkelijk van aan!

Is alle alcohol slecht?

De moraal van het verhaal is waarschijnlijk wel duidelijk: een onschadelijk glaasje alcohol bestaat eigenlijk niet. Zelfs als je maar één biertje drinkt, vergiftig je daarmee eigenlijk je lichaam – met alle gevolgen van dien.

Maar is alle alcohol slecht? Je hebt ongetwijfeld wel eens gehoord dat een glas rode wijn per dag juist gezond zou kunnen zijn. Hoe zit het daar dan mee?

Het verhaal gaat dat rode wijn de kans op hart- en vaatziekten kan verminderen. Dat zou te maken hebben met de grote hoeveelheid antioxidanten die erin zitten. Dit voordeel is wel alleen gezien bij een consumptie van maximaal 1,5 glas rode wijn per dag – bij meer wordt de kans op hart- en vaatziekten juist groter.

Maar let op: met dat ene glas wijn per dag loop je nog steeds wél verhoogd risico op allerlei andere aandoeningen, zoals hierboven beschreven. De vermindering van de kans op hart- en vaatziekten is bovendien vrij klein. Je kunt beter wat minder verzadigd vet eten of wat meer bewegen. Dan heb je wel de voordelen, maar niet de nadelen.

Het advies is dus nog steeds om zo min mogelijk te drinken. Heb je toch zin in een glas alcohol? Dan is maximaal één glas rode wijn de beste keuze. Maar liever niet, en liefst zeker niet meer!

Is alcoholvrije drank gezond?

Wil je graag meer drinken, puur omdat je het lekker vindt? Zeker bij bier kun je tegenwoordig prima alcoholvrije alternatieven krijgen. Ook virgin cocktails zijn vaak even lekker als de originele variant. Nee, dat is niet hetzelfde – maar het scheelt je qua gezondheid wel een hoop nadelen.

In principe raden we je ook niet aan om veel alcoholvrije drank te drinken, omdat daar vaak nog steeds veel suikers in zitten. Drinken zonder calorieën blijft echt de beste optie als je niet aan wilt kome! Maar zit je een avondje op het terras, dan is het ook begrijpelijk dat je geen glas water bestelt. Op zo’n moment is alcoholvrij bier een veel betere optie dan de originele variant.